آرامگاه نادرشاه افشار، ناپلئون ایران و سکندر دوم، یکی از جاذبههای گردشگری شهر مشهد است که مورد استقبال خیلی از گردشگران واقع شده است. این مکان تقریبا به حرم مطهر نزدیک است و شما بعد از زیارت میتوانید از آنجا بازدید کنید. در این مقاله درباره این آرامگاه صحبت میکنیم و سپس راههای رسیدن به آنجا را برایتان میگوییم.
معرفی
این آرامگاه دومین جاذبه گردشگری شهر مشهد محسوب میشود.
نادرشاه افشار یکی از شخصیتهای معروف ایرانی است که در حوزه سیاسی و اجتماعی شهرت دارد.
باغ آرامگاه، مجسمه برنزی نادرشاه که سوار بر اسب است، موزه و کتابخانه نادری از جمله دیدنیهایی است که در این مجموعه وجود دارد.
با بازدید از این آرامگاه میتوانید به موزه نادری هم سری بزنید و با یک تیر دو نشان بزنید.
در موزه این مجموعه اشیای قدیمی و جالب زمان افشاریه، صفویه و … را مشاهده خواهید کرد.
مجموعه آرامگاه نادرشاه افشار
همانطور که میدانید نادرشاه افشار در خراسان دیده از دنیا فرو بست. در سال ۱۳۴۲ هجری شمسی برای بزرگداشت این مرد تاریخ، تصمیم به ساختن آرامگاه شد که هوشنگ سیحون، معمار و مجسمهساز معروف، ساخت آن را بر عهده گرفت. این مجموعه در باغ نادری قرار گرفته است که مقبره نادرشاه و دو موزه دارد. یکی از آن موزهها مربوط به دوران افشاریه است و دیگری سلاحهایی از دوران مختلف تاریخی دارد.
نادرشاه افشار چه کسی است؟
همانطور که میدانید، نادرشاه افشار بنانگذار سلسله افشاریه بود که با مغولها مبارزه و عثمانیها و روسیه را از خاک ایران دور کرد. فتح دهلی و ترکستان از بزرگترین فتوحات اوست که نام او را سر زبانها انداخت. از این رو وی را مشهورترین پادشاه پس از اسلام میدانند. از غنائمی که او از هند به ایران آورد میتوان به جواهرات و چندین هزار جلد کتاب نفیس اشاره کرد. الماس دریای نور و الماس کوه نور دو مورد از مشهورترین جواهراتی است که او به غنیمت آورد و هم اکنون الماس دریای نور در موزه جواهرات ملی تهران نگهداری میشود. اما الماس کوه نور پس از فوت نادرشاه دوباره به هند برده شد و هم اکنون گوهر تاج ملکه الیزابت انگلستان است. مورخان بیان کردند که نادرشاه برای دفع یکی از شورشها به قوچان رفت ولی در آنجا توسط سردارانش به رهبری علی قلیخان شبانه به قتل رسید.
تاریخچه آرامگاه نادرشاه افشار
نادرشاه افشار در زمان حیاتش دستور داد دو آرامگاه، یکی برای خودش در مکانی رو به روی حرم و دیگری در منطقه کلات نادری برای اعضای خانوادهاش بسازند. او میخواست هنگام مرگش در مشهد دفن شود و برای ساخت این مقبره دستور داد تا سنگهای مرمر سیاه باکیفیتی را از دهخوران آذرباریجان به مشهد بیاورند.
پس از فوت وی، جسدش را از قوچان به هرات فرستادند اما با روی کار آمدن قاجاریه، آقامحمدخان قاجار فرمان داد پیکر نادرشاه را به تهران منتقل کنند. بعد از آن قوام السلطنه ولی خراسان در سال ۱۲۹۶ هجری شمسی با پیگیریهای مکرر جسد او را دوباره به مشهد برمیگردانند و در مقبره فعلی دفن میکنند. قوامالسلطنه در جمع نمایندگان مجلس اینطور بیان میکند که:
بهترین هزینهای که میتواند از بودجه ما خرج شود، آن است که برای حفظ یاد شخصی بزرگ خرج شود که ممکلت ما را از موقعیتهای خطرناکی رها کرده و متصرفات بزرگی بدست آورده است و باعث افتخار ایران و ایرانیان میشود.
از این رو قرار شد ۲۰ درصد مالیات تردد وسایل نقلیه در مشهد صرف هزینه ساخت آرامگاه شود.
پس از ساخت آن به مرور زمان این آرامگاه تخریب شد و در نهایت در دوران سلطنت محمدرضا شاه پهلوی دوباره برای بازسازی آن اقدام شد. سپس مهندس سیحون را برای اجرای این طرح به کار گماردند و از سال ۱۳۳۶ تا ۱۳۴۲ شمسی ساخت یک آرامگاه و مجسمه نادرشاه به طول انجامید. سپس در ۱۲ فروردین ۱۳۴۲، محمدرضاشاه آرامگاه نادرشاه افشار را افتتاح کرد و سه سال بعد، این مجموعه به ثبت ملی رسید.
دیدنیهای آرامگاه نادرشاه افشار
این مکان بزرگ حدود ۱۴۴۰۰ متر مربع وسعت دارد و از هر سمت به یک خیابان منتهی میشود. در طراحی این بنا به معماری ایرانی توجه شده است به طوری که در طراحی حوضها و آبریزها، آن را میبینیم.
مجسمه نادرشاه افشار: هنگامی که میخواهید به این مکان گردشگری وارد شوید، اولین چیزی که توجهتان را جلب خواهد کرد این مجسمه بزرگ و دیدنی است. همانطور که در تصاویر میبینید، در این مجسمه نادرشاه به همراه سه سربازش بر قطعه سنگی مرتفع قرار دارند. ساخت این مجسمه از کارهای ابوالحسن صدیقی از شاگردان کمال الملک است که در رم ایتالیا آن را ساخته است.
تالار اصلی ۱۶ ستون سنگی بزرگ دارد که به حالت چادرهای عشایری است تا محل تولد و مرگ او را در یادها زنده نگه دارد. پوشش دیوارهای این تالار از سنگ مرمر اخرایی است. فضای باز این تالار نیز معنای صحنه جنگ را در بر دارد. اگر دقت کنید، در ساخت این آرامگاه از دو شکل مربع و مثلث استفاده شده و آن را با قطعات سنگی بزرگ از جنس گرانیت با استفاده از نردههای آهنین همراه کرده اند تا عظمت نادرشاه و حکومتش را نشان دهند.
موزه نادری
این موزه دو تالار دارد. در تالار اول آثار تاریخی مربوط به دوران سلطنت افشاریه نگهداری میشود. از این آثار میتوان به پوشاک و لباسهای جنگی، ادوات رزمی، وسایل سوارکاری، شمشیرهای او، تابلوهای نقاشی که از نادرشاه و جنگهایش کشیدهاند، نسخ خطی نفیس از جمله تاریخ جهانگشای نادری، اشاره کرد.
در تالار دوم که از سال ۱۳۷۳ به این آرامگاه اضافه شده است، ظروف و اشیای قدیمی از دوران صفویه تا عصر اکنون نگهداری میشود.
توپ جنگی: نادرشاه در یکی از جنگهایش با متجاوزان پرتغالی، یک لوله توپ جنگی را به غنیمت میآورد که آن به فلیپ دوم، پادشاه اسپانیا و پرتغال تعلق دارد.
آرامگاه کلنل پسیان: محمدتقیخان پسیان اولین خلبان ایرانی است که ۳۳ بار در آلمان به هوانوردی پرداخته است. او در سال ۱۳۰۰ به عنوان فرمانده ژاندارمری خراسان منصوب شد و حکومت شبه خودمختار جمهوری خراسان را تشکیل داد. وی از نظامیان دوره قاجار بود که ذوق ادبی نیز داشت. سرانجام او توسط احمد قوام نخست وزیر وقت به قتل رسید و در سال ۱۳۷۹ در این مکان آرام گرفت.
امکانات
سرویس بهداشتی
فضای سبز
موزه
راهنما
کتابخانه
چگونه به آرامگاه نادرشاه افشار برویم؟
این آرامگاه در خیابان شیرازی و چهار راه شهدا واقع شده است. شما میتوانید پس از زیارت در حرم امام رضا از درب طوسی خارج شده و بعد از ده دقیقه پیاده روی به این مکان برسید.
همچنین اتوبوسها و تاکسیها نیز در اول خیابان شیرازی حضور دارند که میتوانید از آنها استفاده کنید.
ساعت بازدید:
در نیمه اول سال، از ساعت ۹ صبح الی ۷ عصر
در نیمه دوم سال، از ساعت ۸ صبح الی ۵ عصر










