قنات قصبه (Qasabeh) شهر گناباد، واقع در جنوب استان خراسان رضوی، پیچیده ترین شاهکار آبی ایران و عمیق ترین و قدیمی ترین قنات (کاریز) جهان است. گناباد در فاصله ۲۷۰ کیلومتری جنوب مشهد مقدس قرار دارد و آب و هوایش بیابانی گرم و خشک است. برای بازدید از قنات قصبه می توان از چهار شهر مشهد، سبزوار، بیرجند و یا طبس، به مقصد گناباد شروع به سفر نمود.
این قنات از دوره هخامنشیان تاکنون، عامل تولید و حیات در شهر گناباد بودهاست. تعداد چاه های این قنات به بیش از ۴۷۰ حلقه می رسد. طول این قنات بیش از ۳۳ كیلومتر است و عمق مادرچاه اصلی حدود ۳۰۰ متر و میزان آبدهی آن در حالت بهینه بیش از ۱۳۰ لیتر در ثانیه است. قنات قصبه گناباد در سال ۱۳۹۵ در فهرست میراث جهانی یونسکو بعنوان طولانی ترین قنات جهان ثبت شده است. این جاذبه تاریخی و مهندسی جهان در فهرست آثار ملی سازمان میراث فرهنگی با شماره ۲۹۶۳ ثبت شده است. نقشه قنات در نوع خود بی نظیر بوده و شاهكاری از پیوند هنر، دانش، تكنولوژی و مدیریت منابع آب است. این قنات از ۲ رشته اصلی و ۶ شاخه فرعی تشكیل شده و مادر چاه آن در دامنه شمالی سیاه كوه قرار دارد. خروجی کنونی قنات در جنوب محله معروف به قصبه شهر قرار دارد. قنات قصبه هم اكنون با بازگشایی ۵۰۰ متر اولیه برای بازدید گردشگران آماده شده و مابقی مسیر آن نیازمند مستحكم سازی و ایجاد امكانات رفاهی است.۶۰ درصد چاه های قنات مسدود است و مابقی آنها با آبدهی ۱۵۰ لیتر در ثانیه باقی مانده است. شایان ذکر است فیلم مستندی با نام قنات قصبه گناباد نیز ساخته شده است که در آن ظرفیتهای منطقه گناباد در حفر قنات و اهمیت ماندگاری آن در طول تاریخ به تصویر کشیده شده است. کاریز قصبه هر ساله گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. مکان این قنات در خیابان ناصر خسرو شهر گناباد قرار دارد.
برای سفر به این منطقه زیبا از طریق قطار باید گفت که نزدیکترین ایستگاه راهآهن در نزدیکی شهر بجستان و در فاصله ۵۰ کیلومتری گناباد قرار دارد. متأسفانه هنوز فرودگاه گناباد آماده نشده است. از مکانهای اقامتی در شهر گناباد، میتوان به هتل پاسارگاد اشاره کرد. همچنین در شهر بیدخت در فاصله ۵ کیلومتری گناباد نیز مهمانسرای جهانگردی و هتل کوثر بیدخت، پذیرای مسافران میباشد. در ضمن پارکهای شیرین، بسیج، شهر، دانشگاه و ملت از جمله پارکهای نسبتاً مناسب برای شب مانی مسافران است.
لازم به ذکر است که در گناباد غیر از قنات قصبه مکان های دیدنی دیگری نیز وجود دارد که می تواند اوقات فراغت گردشگران را غنی تر نماید. از جمله این مکان ها می توان به مسجد جامع گناباد، امامزاده سلطان محمد عابد، روستای بیدخت، روستای گیسور، یخدان کوثر، اقامتگاه بوم گردی قوامیه و دره تکزو اشاره کرد.










